Spis treści
Czym są suplementy diety i jak działają?
Zgodnie z definicją prawną, suplementy diety to środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie codziennego jadłospisu.
Ich głównym zadaniem jest dostarczanie organizmowi składników, których może brakować w diecie. W ich składzie znajdziemy szeroką gamę substancji: od witamin i minerałów, przez aminokwasy i kwasy tłuszczowe, aż po ekstrakty roślinne. Preparaty te dzieli się również ze względu na przeznaczenie, np. na wspierające:
-
odchudzanie,
-
poprawę stanu skóry,
-
odporność,
-
wydolność sportową.
Warto pamiętać o fundamentalnej różnicy między suplementem diety a lekiem.
Wskazania do stosowania suplementów diety
Decyzja o włączeniu suplementów do diety nigdy nie powinna być pochopna. Pamiętajmy, że nie zastąpią one zdrowego stylu życia i zbilansowanych posiłków – stanowią jedynie dodatek, który bywa pomocny w określonych sytuacjach.
Istnieją konkretne grupy osób i sytuacje, w których suplementacja jest wręcz wskazana. Zastanawiasz się, czy do nich należysz? Oto lista przypadków, w których warto rozważyć dodatkowe wsparcie:
-
Stosowanie diet eliminacyjnych lub niskokalorycznych: Jeśli Twoja dieta jest restrykcyjna, np. wegańska, bezglutenowa lub po prostu bardzo uboga w kalorie, ryzyko niedoborów witamin i minerałów znacząco wzrasta.
-
Potwierdzone niedobory: Najlepszym sposobem na świadomą suplementację jest wykonanie badań krwi. Jeśli wykażą one braki konkretnych składników, celowane uzupełnienie diety będzie najskuteczniejszym rozwiązaniem.
-
Okres ciąży i karmienia piersią: Kobiety w ciąży mają zwiększone zapotrzebowanie na niektóre składniki, takie jak kwas foliowy, żelazo czy witamina D.
-
Osoby starsze: Z wiekiem zdolność organizmu do przyswajania niektórych składników odżywczych może maleć, co czyni seniorów grupą ryzyka niedoborów.
-
Okres jesienno-zimowy: – w naszej szerokości geograficznej od października do kwietnia synteza witaminy D w skórze jest niewystarczająca. Jej suplementacja jest zalecana praktycznie wszystkim mieszkańcom Polski.
Bezpieczeństwo suplementów diety — na co zwrócić uwagę?
Wybór bezpiecznego produktu jest bardzo ważny, ponieważ suplementy diety nie podlegają tak rygorystycznym regulacjom, jak leki. W praktyce ich skład nie zawsze odpowiada deklaracji na etykiecie, a kontrola jakości bywa iluzoryczna.
Niewłaściwie dobrane lub pochodzące z niepewnego źródła preparaty niosą ze sobą realne ryzyko:
-
Interakcji z lekami – mogą osłabiać lub niebezpiecznie wzmacniać działanie farmaceutyków, co jest groźne zwłaszcza dla osób z chorobami przewlekłymi.
-
Zaburzenia równowagi w organizmie – łączenie kilku różnych suplementów może prowadzić do problemów z mikrobiotą jelitową lub przedawkowania witamin i minerałów.
Jak zatem wybierać mądrze? Oto kilka wskazówek, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze bezpiecznego suplementu:
-
Czystość składu: Zawsze analizuj etykietę w poszukiwaniu produktów bez zbędnych dodatków, takich jak sztuczne barwniki, konserwanty czy wypełniacze. Zasada jest prosta: im krótszy i bardziej zrozumiały skład, tym lepiej.
-
Odpowiednia dawka i biodostępność: Sprawdź, czy dawka składnika aktywnego jest dopasowana do Twoich potrzeb. Zwróć też uwagę na formę chemiczną substancji – od niej zależy, jak dobrze organizm ją przyswoi (biodostępność).
-
Certyfikaty i badania: Renomowani producenci często poddają swoje produkty niezależnym badaniom laboratoryjnym, potwierdzając ich jakość i czystość (np. brak metali ciężkich). Szukaj takich informacji na stronie internetowej marki.
-
Sprawdzone źródło zakupu: – unikaj kupowania suplementów z niepewnych źródeł, takich jak aukcje internetowe czy przypadkowe strony. Najbezpieczniejszym wyborem są apteki i sprawdzone sklepy z suplementami.
Pamiętaj: suplementy mają uzupełniać, a nie zastępować zdrową dietę. Zawsze przestrzegaj zalecanych dawek i nie rozpoczynaj suplementacji bez wyraźnej potrzeby, a najlepiej – po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.
Naturalne źródła składników odżywczych — czy suplementy są potrzebne?
W większości przypadków dobrze zbilansowana, różnorodna dieta jest najskuteczniejszym sposobem na dostarczenie organizmowi niezbędnych witamin i minerałów.
Multiwitamina nie zastąpi zróżnicowanego posiłku. Naturalne produkty spożywcze dostarczają błonnika, antyoksydantów i tysięcy innych związków, które współdziałają, tworząc synergiczny efekt prozdrowotny, niemożliwy do odtworzenia w kapsułce.
Istnieją jednak sytuacje, w których sama dieta to za mało.
Na koniec warto rozprawić się z popularnym mitem, jakoby „naturalne” suplementy były zawsze lepsze od syntetycznych.
Ukończył studia magisterskie z dietetyki klinicznej, a także uzyskał stopień doktora z wyróżnieniem w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Posiada również wiedzę z psychoterapii zdobytą na studiach w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 13 lat pracuje jako trener personalny, dietetyk kliniczny i sportowy. Jest współwłaścicielem spółki szkoleniowej GymMed Academy. Współpracuje także z Poradnią Zdrowego Żywienia INTEGRA.Jest autorem licznych publikacji naukowych. Dzieli się swoją wiedzą ze studentami, prowadząc zajęcia m.in. na Uniwersytecie Jagiellońskim i Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Udziela również wywiadów do programów popularnonaukowych Telewizji Polskiej.Przez pięć lat startował w ogólnopolskich zawodach w kulturystyce, zdobywając łącznie 9 medali (3 złote, 3 srebrne i 3 brązowe).